Vijf Krachtenmodel (Porter)
5 Krachtenanalyse

Outside-in Business Strategie. Verklaring van het Vijf Krachtenmodel van Michael Porter.

Wat is het Vijf Krachten model van Porter? Beschrijving

Het Vijf Krachtenmodel van Porter is een outside-in strategiehulpmiddel op business unit-niveau dat wordt gebruikt om een analyse te maken van de aantrekkelijkheid (waarde) van de structuur van een industrie. Deze 5 forcesanalyse wordt gemaakt door het identificeren van 5 fundamentele concurrentiekrachten:

Entree door concurrenten. Hoe gemakkelijk of moeilijk is het voor nieuwkomers om te beginnen met concurreren? Welke barrières bestaan er?
Dreiging van substituten. Hoe gemakkelijk kan een product of dienst worden vervangen (door andere), vooral door goedkopere?
Onderhandelingspositie van kopers. Hoe sterk is de positie van afnemers? Kunnen zij samenwerken bij het bestellen van grote aantallen/volumes?
Onderhandelingspositie van leveranciers. Hoe sterk is de positie van aanbieders? Zijn er veel potentiële leveranciers, zijn er maar een paar of is er zelfs sprake van een monopolie?
Rivaliteit onder de bestaande spelers. Bestaat er sterke concurrentie tussen de bedrijven in de sector? Is er één zeer dominante speler of zijn allen gelijk qua sterkte en grootte?

Soms wordt er nog een zesde concurrentiekracht toegevoegd:

Overheid.

Het Competitive Forces-model van Porter is waarschijnlijk één van de meest gebruikte hulpmiddelen bij het maken van bedrijfsstrategieën. Het model heeft zijn nut in veel situaties bewezen. Dit model van Porter is vooral sterk bij outside-in denken.

De dreiging van nieuwkomers hangt af van:

Schaalvoordelen
Kapitaal/investeringsvereisten
De omschakelingskosten voor de klant
Toegang tot de distributiekanalen in de industrie
Toegang tot technologie
Merkloyaliteit. Zijn de klanten loyaal?
De waarschijnlijkheid van vergelding door bestaande deelnemers in de industrie
Verordeningen van de overheid. Kunnen nieuwkomers bijvoorbeeld subsidies krijgen?

De dreiging van substituten hangt af van:

Kwaliteit. Is een substituut beter?
De bereidheid van kopers te substitueren.
De relatieve prijs en de prestatie van substituten.
De omschakelingskosten naar substituten. Is het gemakkelijk om naar een ander product over te gaan?

De onderhandelingspositie van leveranciers hangt af van:

Concentratie van leveranciers. Zijn er vele kopers en weinig dominante leveranciers? Vergelijk: Kraljic Matrix.
Branding. Is het merk van de leverancier sterk?
Winstgevendheid van leveranciers. Worden leveranciers gedwongen om de prijzen te verhogen?
Leveranciers dreigen om voorwaarts te integreren in de industrie (bijvoorbeeld: merkfabrikanten die hun eigen winkels dreigen op te zetten).
De eventuele dreiging van kopers om achterwaarts te integreren in de keten.
Rol van kwaliteit en service.
Is de industrie een belangrijke klantengroep voor de leveranciers?
Omschakelingskosten. Is het gemakkelijk voor leveranciers om nieuwe klanten te vinden?

De onderhandelingspositie van kopers hangt af van:

Concentratie van kopers. Zijn er een paar dominante kopers en vele verkopers in de industrie?
Differentiatie. Gaat het om standaardproducten?
Winstgevendheid van kopers. Worden kopers gedwongen om het hard te spelen?
Rol van kwaliteit en service.
Bedreiging van achterwaartse en voorwaartse integratie in de industrie.
omschakelingskosten. Is het gemakkelijk voor kopers om te veranderen van leverancier?

De intensiteit van rivaliteit tussen de huidige spelers hangt af van:

De structuur van de concurrentie. De rivaliteit zal intenser zijn als er veel kleine concurrenten of een aantal even grote concurrenten zijn; de rivaliteit zal minder zijn als de industrie een duidelijke marktleider heeft.
De structuur van de industriekosten. Industrieën met hoge vaste kosten moedigen concurrenten aan te produceren bij volledige capaciteit en de prijzen indien nodig te verlagen.
Graad van productdifferentiatie. Industrieën waar de producten commodities zijn (b.v. staal, steenkool) hebben een grotere rivaliteit.
Omschakelingskosten. De rivaliteit wordt verminderd wanneer de kopers hoge omschakelingskosten hebben.
Strategische doelstellingen. Als de concurrenten agressieve groeistrategieën uitvoeren, zal de rivaliteit intenser zijn. Als de concurrenten slechts winsten „uitmelken“ in een volwassen (mature) industrie, is de graad van rivaliteit typisch laag.
Exit-barrières. Wanneer de barrières voor het verlaten van een industrie hoog zijn, zal de concurrentie over het algemeen heviger zijn.

Sterke punten van het Vijf Krachten Model. Voordelen

Het model is een sterk hulpmiddel voor concurrerentieanalyse op industrieniveau. Vergelijk: PEST Analyse
Het biedt nuttige input voor het uitvoeren van een Sterkte-zwakteanalyse.

Beperkingen van het Vijf Krachten model van Porter

Er moet op het volgende worden gelet bij het gebruiken van dit model: onderschat of onderbelicht niet het belang van de (bestaande) sterke punten van de organisatie (Inside-out strategie). Zie daarvoor: Kerncompetenties
Het model werd ontworpen voor het analyseren van individuele bedrijfsstrategieën. Het is ongeschikt voor gebruik voor synergieën en onderlinge afhankelijkheden binnen de portefeuille van grote bedrijven. Zie daarvoor: Voordelen van de Moedermaatschappij
Vanuit een meer theoretisch perspectief, doet het model geen recht aan de mogelijkheid dat een industrie aantrekkelijk zou kunnen zijn juist omdát bepaalde bedrijven daarin zitten.
Sommige mensen beweren dat omgevingen die gekenmerkt worden door snelle, systemische en radicale verandering, meer flexibelere, dynamische of zich ontwikkelende aanpakken voor strategieformulering nodig hebben. Zie: Ontwrichtende Innovatie
Soms kan het mogelijk zijn om volledig nieuwe markten te creëren in plaats van te selecteren uit bestaande. Zie: Blue Ocean Strategie

Overzicht van het Boek „Concurrentiestrategie“

In Deel I bespreekt Porter de structuuranalyse van industrieën (met daarin de vijf krachten), de drie generieke concurrerentie strategieën (Kostleiderschap, Focus en Differentiatie). Dit biedt een uitstekend raamwerk voor het analyseren van concurrenten, concurrerentiebewegingen, in- en verkoopstrategie, structuuranalyse binnen industrieën (strategische groepen, strategische mapping, mobiliteitsbarrières), en industrie-evolutie (levenscyclus, evolutionaire processen).
In Deel II bespreekt Porter concurrerentiestrategie binnen diverse generieke industrie-omgevingen. Zoals: gefragmenteerde industrieën (zonder echte marktleider), nieuwe industrieën, volwassen (mature) industrieën, teloorgaande industrieën en globale industrieën.
In Deel III bespreekt Porter strategische besluiten die bedrijven kunnen nemen. Zoals: verticale integratie (voorwaarts, achterwaarts, partnerships), capaciteitsuitbreiding en toetreding tot nieuwe industrieën/markten.

Boek: Michael E. Porter - Competitive Strategy -

Vijf Krachtenmodel (Porter) | 5 Krachtenanalyse Forum

Word lid | Log in | Help

Veronderstellingen onder het 5 Forces Model
"Het Vijf Krachten model kent twee basisveronderstellingen. De eerste is dat het doel van een bedrijf winstgevendheid op de lange termijn is. De tweede is dat de intensiteit van de concurrentie in de industrie noch een kwestie van toeval noch van pech is. De concurrentie wordt veroorzaakt door de economische structuur van de industrie."

Nieuw onderwerp | Word lid van ons managementnetwerk